Spis treści:
- Brak remontów gniazd zagraża pisklętom
- Naturalny sprzymierzeniec rolników i mieszkańców
- Jak rozpoznać uszatkę podczas spaceru?
- Zimą na jednym drzewie siedzi nawet kilkanaście sów
Pracownicy Parku Krajobrazowego Wysoczyzny Elbląskiej zainicjowali w tym tygodniu prace terenowe, które ułatwią gniazdowanie uszatkom (Asio otus). Wynajęta do tego zadania specjalistyczna firma rozwiesza w wytypowanych miejscach wiklinowe kosze lęgowe. Choć ptaki te należą do najczęściej spotykanych sów w tej części regionu, brak odpowiednich i trwałych miejsc do wyprowadzenia lęgów stanowi dla nich poważne utrudnienie.
Brak remontów gniazd zagraża pisklętom
Zwyczaj lęgowy uszatek bezpośrednio zagraża życiu ich młodych, bo sowy te nie budują własnych gniazd ani nie poprawiają zajętych siedlisk innych ptaków. Wykorzystują gotowe gniazda pozostawione przez wrony, a czasem również przez myszołowy, sroki lub gołębie grzywacze.
Stare gniazda przejęte przez sowy nierzadko są w stanie. Dorosłe sowy nie poprawiają ich, co sprawia, że często stają się niebezpieczną pułapką dla złożonych jaj oraz wyklutych piskląt. Podczas załamania pogody i silnych wiatrów stare gniazda mogą łatwo spaść z drzewa na ziemię.
Rozwiązaniem tego problemu są wiklinowe kosze lęgowe. Nowe konstrukcje trafiają przeważnie na drzewa iglaste. Są zawieszane na wysokości od 6 do 10 metrów nad ziemią. Solidnie przymocowany kosz z wikliny wyściełany liśćmi tworzy stabilną i bezpieczną podstawę do gniazdowania uszatki. Wszystkie lokalizacje pod montaż nowych siedlisk przyrodnicy uzgodnili wcześniej z Nadleśnictwem Elbląg.
Naturalny sprzymierzeniec rolników i mieszkańców
Zwiększenie bazy lęgowej uszatek przynosi wymierne korzyści gospodarstwom znajdującym się w sąsiedztwie terenów zielonych. Sowa uszatka wyrusza na łowy o zmierzchu oraz w nocy, a podstawę jej diety stanowią myszy oraz norniki. Ptaki te pełnią w lokalnym ekosystemie funkcję naturalnego regulatora, który skutecznie ogranicza populację gryzoni polnych.
Akcja wspierania tego gatunku jest finansowana ze źródeł zewnętrznych. Całe przedsięwzięcie uzyskało dofinansowanie z Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Olsztynie. Prace stanowią część projektu pod nazwą "Ochrona cennych elementów przyrody ożywionej na Wysoczyźnie Elbląskiej".
Jak rozpoznać uszatkę podczas spaceru?
Uszatka, którą dawniej określano mianem sowy uszatej, jest objęta ścisłą ochroną gatunkową. Pod względem liczebności zajmuje drugie miejsce wśród sów lęgowych zamieszkujących Park Krajobrazowy Wysoczyzny Elbląskiej. Wielkością przypomina znaną z parków i lasów sójkę. Ptak ten wyróżnia się następującymi cechami wyglądu:
- smukła sylwetka o długości ciała wynoszącej od 31 do 37 cm,
- długie i wąskie skrzydła z ciemno prążkowanymi końcami, osiągające rozpiętość od 86 do 100 cm,
- dwa charakterystyczne pęczki piór na głowie przypominające uszy (faktyczne otwory uszne kryją się pod upierzeniem po bokach głowy),
- wyraziste, pomarańczowe oczy otoczone rudawą szlarą, czyli specjalnym układem piór wzmacniającym docierające dźwięki,
- maskujące upierzenie łączące odcienie brązu, szarości i bieli z miejscowym żółtawym nalotem.
W ciągu dnia sowa odpoczywa zazwyczaj tuż przy pniu drzewa. W momencie zagrożenia ptak potrafi specyficznie wyprostować ciało, dzięki czemu do złudzenia przypomina zwykłą gałąź.
Zimą na jednym drzewie siedzi nawet kilkanaście sów
Mieszkańcy oraz turyści odwiedzający okolice Elbląga mają największą szansę na dostrzeżenie tych ptaków w chłodniejszych miesiącach. Uszatki zasiedlają przeważnie obrzeża lasów, wysokie zadrzewienia śródpolne, a także stare parki i cmentarze.
W okresie lęgowym wybierają korony drzew iglastych wysoko nad ziemią. Jesienią oraz zimą zwyczaje tych drapieżników ulegają zmianie. Sowy łączą się wówczas w niewielkie grupy i odpoczywają w sąsiedztwie pól, gdzie łatwiej o zdobycie pokarmu. W tym okresie na pojedynczym drzewie potrafi zgromadzić się jednocześnie kilkanaście osobników, które siedzą blisko siebie i wykazują mniejszą płochliwość niż w pozostałych porach roku.
Źródło: Urząd Miejski w Elblągu, Park Krajobrazowy Wysoczyzny Elbląskiej, Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Olsztynie, Nadleśnictwo Elbląg


